Žarkovo

Žarkovo se nalazi na nadmorskoj visini od 80 metara, 200 25′ 07“ istočne geografske dužine i 440 45′ 20“ severne geografske širine.

Lokacija i stanovništvo

Trgovačka ulicaŽarkovo se nalazi u jugozapadnom delu Beograda. Na severu se graniči sa Banovim Brdom i Čukaričkom padinom, na istoku sa Košutnjakom i Cerakom, na zapadu sa Makišom i na jugu sa Železnikom. Žarkovo je prigradsko naselje Beograda. Nalazi se u opštini Čukarica. Delovi Žarkova su: Cerak, Julino brdo, Bele Vode, Filmski grad, Repište i Zmajevac.

Titanik u centru Žarkova

Osnovna škola koja nosi naziv Ljuba Nenadović je jedna od najstarijih škola u Srbiji.  Ostale osnovne škole koje se nalaze na teritoriji Žarkova nose imena po Đorđu Krstiću, Ujedinjenim nacijama, Miroslavu Antiću i Milošu Crnjanskom.

 Osnovna škola „Ljuba Nenadović“

Osn. šk. „Lj. Nenadović“

 Osnovna škola „Mika Antic“

Osn. šk. „Mika Antic“

Osnovna škola „Ujedinjene nacije“

Osn.šk. „Ujedinjene nacije“

Osnovna škola „Djordje Krstić“

Osn. šk. „Djordje Krstić“

Osnovna škola „Miloš Crnjanski“

Osn. šk. „Miloš Crnjanski“

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deo Žarkova, naselje Filmski grad je dobilo po Avala filmu, jednoj od najvećih filmskih kompanija na prostoru bivše Jugoslavije. Posle raspada Jugoslavije i prestanka rada Avala filma na prostoru Filmskog grada je 2005.godine osnovana nova televizijska i filmska kompanija Košutnjak film.

zgrada „Košutnjakfilm“-a

Zgrada „Košutnjakfilm“-a

U delu naselja Žarkova na levoj obali potoka Paripovac nalazi se crkva Svetog Vaznesenja Gospodnjeg, koju su stanovnici Žarkova izgradili 1938. godine (slika crkve prikazana je u zaglavlju ovog sajta). Crkva je posebno opisana u delu ovog sajta O ŽARKOVU – CRKVA.

Zapadna strana Crkve Vaznesenja Gospodnjeg u Žarkovu

Zapadna strana Crkve Vaznesenja Gospodnjeg u Žarkovu

Mit i ime

O nastanku imena sela postoje tri legende:

Prva priča da se u staro vreme odnekud pojavio ogroman zmaj. Kao i svaki zmaj, imao je veliki apetit u jelu i piću, pa su zato meštani morali da mu za obrok daju mladu devojku i dosta mleka. To dosadi mladom momku Žarku, koji se jedno veče odluči da ubije zmaja. Uzjaha konja, opasa sablju, prikra se zmaju koga je, posle dobrog obroka, uhvatio san, i sabljom mu odsekao glavu. Izvor pored koga je pala zmajeva glava nazva se Zmajevac, izvor pored koga pade zmajev rep nazva se Repište a gde je otekla krv Bele vode. Ti toponimi se i danas koriste. U spomen na hrabrog Žarka meštani dadoše ime selu Žarkovo.

Na osnovu ove legende izradjen je grb Žarkova prikazan u zaglavlju ovog sajta, izmedju slika Osnovne škole Ljuba Nenandović i slike crkve Vaznesenja Gospodnjeg u Žarkovu.

Rada na izobražavanju ovoga predloga grba prihvatio se  Treći heraldički umetnik Centra za istraživanje pravoslavnog monarhizma, Ing. Srećko Nikitović, koji je radio prema heraldičkome dizajnu, kojega je osmislio heraldičar, Nenad M. Jovanović. Valja istaći da je celokupnu ideju oko izrade grba Žarkova pokrenuo i u svemu se naročito zauzeo gospodin Srećko V. Đorđević, zamenik direktora Centra za istraživanje Pravoslavnoga Monarhizma i podpredsednik Udruženja starosedelaca Žarkova “Žarkovac“.

Opisani zmaj na prsima svojim nosi šest kapljica vode, kao simbol nekadašnjih izvora sa teritorije sela Žarkova. Iz tih mnogobrojnih izvora (od kojih su najznačajniji bili: Velika Česma, Mala Česma, Zmajevac, Bele Vode, Provalija i Repište) se izlivalo čak dvadesetak potoka.

U stopu štita je postavljen heraldički trobreg, koji je heraldički simvol Svete i Živonačalne Trojice, našega Trojičnoga Božanstva. Zmaj, kao heraldički simvol, predstavlja pozitivan simvol i čuvara blaga, te je jasno i zašto on u borbenome stavu bdi nad simbolom Svete Trojice, kao Blagom nad blagima…

Međutim, od značaja je i činjenica da Žarkovo ima upravo tri brda na svojoj teritoriji (Julino Brdo, Repiško Brdo i Tkačevo Brdo). Dakle i upotreba simvola trobrega na predlogu grba Žarkova jeste višedimenzionalna i krcata simbolikom od važnosti za budućega Titulara.

Štit je sa obe strane obuhvaćen poluvencem satkanim od strukova žita i čokota vinove loze. Jasna je upotreba žita u grbu nakadašnjega domaćinskoga ratarskoga sela, a o simvolici broja tri (po tri klasa žita sa obe strane štita) sa hrišćanskoga stanovišta, verujemo da nije neophodno više govoriti… Poznato je i to da je Žarkovo bilo čuveno vinogradarsko selo o čemu, takođe, svedoče i lokalni toponimi. Do danas se sačuvao trag ovome i to u imenu naselja Cerak – Vinogradi… Naravno, vinova loza je vrlo česta u svoj hrišćanskoj simvolici, jer rečito upućuje i na Krv Hristovu, kao što i žito ukazuje na Njegovo Telo. Opisani poluvenac na predlogu grba Žarkova, dakle simvolički upućuje na Svetu Tajnu Evharistije, koja podržava i održava u postojanju svu tvar.

Kao što je to slučaj sa svim novijim grbovima teritorijalnih jedinica u sastavu grada Beograda (i Srbije uopšte), lenta za moto, ili devizu, grba sadrži ime budućega Baštinika – Žarkova.

Druga legenda kaže da se posle jedne velike nepogode, kad su sevale munje i udarali gromovi, od groma zapalio jedan ogroman hrast, koji se dugo žario i video se sa velike daljine. Ljudi su govorili: “Kod žara, kod žara”. I tako osta mestu ime Žarkovo.

Ipak ova predanja nemaju istorijska utemeljenja, pa se može reći da je treća legenda najverovatnija. Ona kaže da je tadašnje selo dobilo ime po primićuru – kmetu Žarku, koji se pominje u turskim poreskim tefterima iz 1523. godine. Budući da poreski činovnici na Porti nisu znali ime baštine, kojom je upravljao primićur – kmet Žarko, lakše im je bilo da zapamte prosto „Žarkovo selo“. Ime se zadržalo do danas, ali je preživelo i bajkovito predanje o Vitezu Žarku i zmaju.

P R V A        N A S E LJ A

Osnova-zgrade-i-nacin-postavljanja-i-ucvrscenja-stubova]_v

Osnova zgrade

Zarkovo,-zemunica_v

Zemunica u Žarkovu

konicne-zdele-iz-horizonta-II_v

Konusne zdele

Arheološko nаlаzište Ledine u Žаrkovu

0_gruba-zdela-iz-horizonta-II_m

Gruba zdela

Ostaci velikog neolitskog naselja iz perioda vinčanske kulture nalaze se na Belim Vodama. Tokom 1947. i 1948. godine vršenа su аrheološkа istrаživаnjа nа lokаlitetu Ledine u Žаrkovu, koji se nаlаzi iznаd Belih Vodа. Ovim istrаživаnjimа konstаtovаni su ostаci većeg neolitskog nаseljа u okviru kog se može izdvojiti nekoliko horizonаtа stаnovаnjа, zаstupljenih tokom vinčаnsko-tordoške i vinčаnsko-pločničke fаze neolitа. Obilje pokretnog аrheološkog mаterijаlа, kerаmike, stаtuetа, аrtefаkаtа od kostiju, ostаci prаvougаonih kućа, zemunicа zа stаnovаnje i jаmа zа ostаve, pokаzuje kontinuirаni nаpredаk i rаzvoj ovog nаseljа. Debljinа kulturnog slojа nа ovom lokаlitetu iznosi oko 4.5 m, а nаlаzi pokаzuju dа je nаselje nаstаlo kаsnije od Vinče. Neolitsko nаselje u Žаrkovu, svojim izrаzito očuvаnim kulturnim slojem i ostаcimа аrhitektonskih objekаtа, uz Vinču i Bаnjicu, predstаvljа znаčаjаn lokаlitet zа proučаvаnje neolitskog dobа nа teritoriji Beogrаdа.

P7031510.BMP 01Mada se u turskim tefterima pominje “Žarkovo selo“, prvi put naziv Žarkovo se pojavljuje u XVII veku. Jedan Ruski putopisac u svojim putopisima  iz 1672-1686. godine ovo selo pod nazivom Žarkovo pominje kao jedno od dva hrišćanska sela medjusobno spojena u okolini Beograda.

Na slici su ostci Turskog hana iz XVIII veka u Žarkovu u Vodovodskoj ulici.

 

Zgrada opštine u Žarkovu

 Na slici je zrada Opštine u Žarkovu na čijem mestu je sada soliter prikazan na prvoj slici ove stranice sajta.

Žarkovo je svoju mesnu samoupravu dobilo davne 1839. godine, da bi se 2. jula 1856.g. formirala opština Žarkovačka, koja se prostirala od reke Save, leve obale Topčiderske reke, preko Kneževca i Železnika do Ostružnice. Tek 21. decembra 1911, na delu teritorije opštine Žarkovačke stvorena je opština Čukarica, a jula meseca 1955. godine Žarkovu je ukinut status opštine i spojena je sa opštinom Čukarica.

Žarkovo je sredinom prošlog veka naprasno počelo da se gradi zbog ubrzane urbanizacije i širenja Beograda a taj ubrzani trend naseljavanja nastavljen je početkom 90-ih godina. Zbog ratnih dešavanja u SFR Jugoslaviji Žarkovo su naselili ljudi iz Hrvatske i Bosne i Hercegovine, ima i poneka porodica iz Makedonije, a 1999. godine Žarkovo naseljava veliki broj Srba sa Kosova, koji su napustili svoje domove zbog ratnih zbivanja, najviše izraženih u tom delu tadašnje SR Jugoslavije.

rasksnica Spasovdanske i Repiške uliceU Žarkovu su se još uvek održala velika grupa starosedeoca koji su prvi naselili Žarkovo. Samo je manji broj potomaka tih starosedelaca napustio Žarkovo zbog ekonomskih razloga naprimer odlaska na rad u inostranstvo ili udajom – ženidbom ili drugih sličnih razloga.

Comments are closed.